{"id":24261,"date":"2021-11-05T14:21:34","date_gmt":"2021-11-05T13:21:34","guid":{"rendered":"https:\/\/sir.kpodr.pl\/?p=24261"},"modified":"2021-11-10T10:17:28","modified_gmt":"2021-11-10T09:17:28","slug":"upowszechnianie-wiedzy-i-dobrych-praktyk-rolniczych-w-przetworstwie-i-rolnictwie-ekologicznym","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sir.kpodr.pl\/index.php\/2021\/11\/05\/upowszechnianie-wiedzy-i-dobrych-praktyk-rolniczych-w-przetworstwie-i-rolnictwie-ekologicznym\/","title":{"rendered":"Upowszechnianie wiedzy i dobrych praktyk rolniczych w przetw\u00f3rstwie i rolnictwie ekologicznym"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/p>\n

W dniach 27.09.2021-2.10.2021 odby\u0142 si\u0119 wyjazd studyjny w ramach operacji \u201dUpowszechnianie wiedzy i dobrych praktyk rolniczych w przetw\u00f3rstwie i rolnictwie ekologicznym\u201d, wpisanej do Planu operacyjnego KSOW na lata 2020-2021. Operacja wsp\u00f3\u0142finansowana ze \u015brodk\u00f3w Unii Europejskiej w ramach Schematu II Pomocy Technicznej \u201eKrajowa Sie\u0107 Obszar\u00f3w Wiejskich\u201d Programu Rozwoju Obszar\u00f3w Wiejskich na lata 2014-2020.<\/strong><\/p>\n

Uczestnicy wyjazdu, kt\u00f3rymi byli rolnicy ekologiczni, przetw\u00f3rcy, rolnicy konwencjonalni zainteresowani\u00a0 ekologicznymi metodami produkcji oraz doradcy z terenu woj. kujawsko-pomorskiego, odwiedzili gospodarstwa ekologiczne oraz przetw\u00f3rnie w wojew\u00f3dztwie ma\u0142opolskim, poznaj\u0105c dobre praktyki i innowacyjne rozwi\u0105zania w rolnictwie ekologicznym.<\/p>\n

W ramach wyjazdu wizytowali\u015bmy w dw\u00f3ch gospodarstwach po\u0142o\u017conych w podkrakowskich Niezwojowicach.<\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Fot. 1\u00a0 Z wizyt\u0105 w gospodarstwie p. Andrzeja Przybycie\u0144, Niezwojowice<\/strong><\/p>\n

Gospodarstwo pana Andrzeja Przybycie\u0144, to obecnie jedyne towarowe gospodarstwo ekologiczne w powiecie proszowickim. Prowadzi je od 1990 roku, ale tak naprawd\u0119 pocz\u0105tki ekologii w jego gospodarstwie si\u0119gaj\u0105 lat 80-tych XX wieku, kiedy to nawi\u0105za\u0142 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z prekursorami rolnictwa ekologicznego w Polsce. Ta wsp\u00f3\u0142praca zaowocowa\u0142a utworzeniem w 1989 roku pierwszego w Polsce Stowarzyszenie Rolnik\u00f3w Ekologicznych EKOLAND. \u00a0 Grunty orne stanowi\u0105 10 ha. W p\u0142odozmianie dominuj\u0105 uprawy warzyw, z kt\u00f3rych gospodarz uzyskuje bardzo dobre plony. \u015arednie plony odpowiednio na poziomie: ziemniaki oko\u0142o 30 t z ha, marchew jadalna oko\u0142o 40 t\/ha, pietruszka\u00a0 20t\/ha, seler 25t\/ha, cebula 30 t\/ha, czosnek 80 000 g\u0142\u00f3wek z ha, kapusta 40t\/ha, por 170 tysi\u0119cy sztuk z ha, dynia plon 40 t\/ha, czarna rzepa- 25t\/ha, og\u00f3rek 40 t\/ha.<\/p>\n

\"\"
\nFot. 2 Tegoroczne zbiory selera w gospodarstwie ekologicznym p. Andrzeja Przybycie\u0144<\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n

W poplonie rolnik uprawia koper, czarn\u0105 rzodkiew, burak \u0107wik\u0142owy. Produkcja zb\u00f3\u017c stanowi oko\u0142o 2 ha. Na areale oko\u0142o 3 ha co roku wysiewana jest mieszanka str\u0105czkowo- zbo\u017cowa na poplon. Do siewu stosuje kwalifikowany, ekologiczny materia\u0142 siewny.\u00a0 Odchwaszczanie przeprowadzane jest mechanicznie oraz za pomoc\u0105 pielnika z palnikiem gazowym. Gospodarstwo podlega corocznej kontroli i certyfikacji przez jednostk\u0119 certyfikuj\u0105c\u0105, posiada r\u00f3wnie\u017c certyfikat bezpiecze\u0144stwa \u017cywno\u015bci HACCP, Global G.A.P. Freshmazovia, najwa\u017cniejszy prywatny mi\u0119dzynarodowy system jako\u015bci i bezpiecze\u0144stwa \u017cywno\u015bci w produkcji pierwotnej, kt\u00f3ry jest niezb\u0119dny w nowoczesnym handlu. Wytworzone produkty s\u0105 sprzedawane dla du\u017cych sieci Makro, NATU BIO \u00a0oraz przetw\u00f3rni BIOFOOD. Warzywa s\u0105 starannie konfekcjonowane i pakowane w specjalnie przeznaczonym dla tego celu pomieszczeniu, zapewniaj\u0105cym najwy\u017csze standardy i normy bezpiecze\u0144stwa \u017cywno\u015bci, co potwierdzaj\u0105 odpowiednie certyfikaty. Rolnik dostarcza towar do odbiorc\u00f3w w\u0142asnym transportem.<\/p>\n

Pan Andrzej wsp\u00f3\u0142pracuje z Uniwersytetem Rolniczym w Krakowie, szko\u0142\u0105 rolnicz\u0105 w Piotrowicach Ma\u0142ych oraz MODR Karniowice. Bierze udzia\u0142 w konferencjach, sympozjach oraz targach\u00a0 dotycz\u0105cych ekologicznych metod produkcji. Podczas spotka\u0144 zwraca uwag\u0119 na problemy rolnik\u00f3w ekologicznych. Bol\u0105czk\u0105 rolnik\u00f3w ekologicznych w Ma\u0142opolsce jest brak przetw\u00f3rstwa, brakuje r\u00f3wnie\u017c producent\u00f3w pasz ekologicznych. Wytw\u00f3rnie, kt\u00f3re dotychczas dzia\u0142a\u0142y nie wytrzyma\u0142y konkurencji. Brakuje r\u00f3wnie\u017c grup producenckich, kt\u00f3re mog\u0142yby konkurowa\u0107 z silnym obecnie rolnictwem ekologicznym np. niemieckim, w\u0142oskim, czy Izraela.<\/p>\n

Drugim odwiedzanym gospodarstwem by\u0142o po\u0142o\u017cone w s\u0105siedztwie 5-hektarowe gospodarstwo ekologiczne i zagroda edukacyjna \u00a0\u201ePszcz\u00f3\u0142ki\u201d. Prowadzi je pani Agnieszka Kr\u00f3l wraz z rodzicami. W gospodarstwie prowadzony jest ch\u00f3w g\u0119si polskiej bia\u0142ej, indyk\u00f3w i kur. Dominuje uprawa warzyw i owoc\u00f3w, kt\u00f3re s\u0105 wykorzystywane i przetwarzane w gospodarstwie. W ramach zaj\u0119\u0107 w zagrodzie edukacyjnej uczestnicy poznaj\u0105 cykl \u017cycia pszczelej rodziny i proces powstawania miodu. Mo\u017cna tutaj odpocz\u0105\u0107 z dala od zgie\u0142ku miasta, spr\u00f3bowa\u0107 potraw przygotowanych tylko z naturalnych produkt\u00f3w i przekona\u0107 si\u0119 czym jest polska go\u015bcinno\u015b\u0107. W menu gospodyni wyj\u0105tkowe produkty tj. g\u0119\u015b biesiadna wsi\u0105 zalana pieczona na kapu\u015bcie z jab\u0142kami i \u015bliwkami w\u0119gierkami, gruszki b\u0105d\u017a \u015bliwki w\u0119gierki w zalewie domowej, chleb razowy: czy oczywi\u015bcie pyszna szarlotka. W ramach Rolniczego Handlu Detalicznego (RHD) prowadzone jest przetw\u00f3rstwo oraz sprzeda\u017c produkt\u00f3w z w\u0142asnego gospodarstwa. To r\u00f3wnie\u017c miejsce, w kt\u00f3rym priorytetem jest wychowanie w duchu patriotyzmu, poszanowaniu historii i umi\u0142owania ziemi. Uczestnicy mieli okazj\u0119 zapozna\u0107 si\u0119 z funkcjonowaniem zagrody edukacyjnej. Na pi\u0119ciu hektarach zainteresowania historyczne przeplataj\u0105 si\u0119 z mi\u0142o\u015bci\u0105 do zwierz\u0105t i gotowania oraz z \u00a0zami\u0142owaniem do ogrodu, pszcz\u00f3\u0142 i zdrowego stylu \u017cycia.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Fot. 3 Warzywa na podwy\u017cszonej grz\u0105dce \u00a0gospodarstwie p. Agnieszki Kr\u00f3l<\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"
\nFot. 4 Sklepik z produktami z w\u0142asnego gospodarstwa.<\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n

Kolejny dzie\u0144 wyjazdu i nast\u0119pne ciekawe gospodarstwa. Tym razem go\u015bcili\u015bmy u Pa\u0144: \u00a0Lucyny Gawe\u0142 i Martyny Chodorowicz. Mama i c\u00f3rka, prowadz\u0105 dwa odr\u0119bne gospodarstwa ekologiczne\u00a0<\/strong>w Woli Batorskiej po\u0142o\u017conej mi\u0119dzy Puszcz\u0105 Niepo\u0142omick\u0105 a Wis\u0142\u0105. Obydwa\u00a0specjalizuj\u0105 si\u0119 w produkcji warzyw w gruncie i pod os\u0142onami. Pani Lucyna Gawe\u0142 gospodaruje wraz z m\u0119\u017cem na 8-miu hektarach.\u00a0<\/strong>Od 2003 posiadaj\u0105 certyfikat ekologiczny.\u00a0Produkuj\u0105 warzywa na lokalny krakowski Targ Pietruszkowy oraz zajmuj\u0105 si\u0119 hodowl\u0105 byd\u0142a rodzimej rasy polska czerwona, kr\u00f3lik\u00f3w i kur niosek polskiej rasy Zielonon\u00f3\u017cka kuropatwiana.<\/strong>\u00a0Zwierz\u0119ta zapewniaj\u0105 naturalny naw\u00f3z wykorzystywany przy uprawie warzyw.<\/p>\n

By mie\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 prowadzenia handlu na Targu Pietruszkowym konieczne jest spe\u0142nienie 3 wymog\u00f3w:<\/p>\n

\u2013 wym\u00f3g lokalno\u015bci \u2013 odleg\u0142o\u015b\u0107 gospodarstwa powinna wynosi\u0107 do ok. 150 km od Krakowa,<\/p>\n

\u2013 wym\u00f3g naturalno\u015bci \u2013 posiadanie certyfikatu ekologicznego lub zgoda na poddanie si\u0119 niezapowiedzianym badaniom laboratoryjnym;<\/p>\n

-wym\u00f3g bezpo\u015brednio\u015bci\u2013 rolnik lub przetw\u00f3rca sprzedaje swoje produkty sam lub sprzeda\u017c prowadzona jest przez kogo\u015b z jego rodziny.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Fot. 5 Uczestnicy wyjazdu studyjnego poznaj\u0105 zasady ekologicznej uprawy jarmu\u017cu w gospodarstwie p. Lucyny Gawe\u0142.<\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n

G\u0142\u00f3wne uprawy obejmuj\u0105 ziemniaki, kapust\u0119 g\u0142owiast\u0105 i peki\u0144sk\u0105, pietruszk\u0119 marchewk\u0119, rzep\u0119, sa\u0142aty, fasol\u0119 szparagow\u0105, koper, og\u00f3rki gruntowe, pomidory, por i seler i burak \u0107wik\u0142owy. Cz\u0119\u015b\u0107 warzyw jest\u00a0 przetwarzana w gospodarstwie i sprzedawana w ramach RHD. Na terenie gospodarstwa znajduje si\u0119 12 \u00a0tuneli foliowych, w kt\u00f3rych od wczesnej wiosny do p\u00f3\u017anej jesieni uprawiane s\u0105 warzywa, Od lutego rusza wysiew nowalijek: rzodkiewki, sa\u0142aty, szczypioru i koperku.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Fot. 6 \u00a0Uprawa warzyw pod os\u0142onami.<\/strong><\/p>\n

Gospodarstwo pani Martyny Chodorowicz cho\u0107 niewielkie, gdy\u017c powierzchnia wynosi dwa hektary grunt\u00f3w ornych, stanowi przyk\u0142ad innowacyjnego gospodarstwa, w kt\u00f3rym dominuje uprawa ziemniak\u00f3w, zi\u00f3\u0142, warzyw i zb\u00f3\u017c. Uprawa warzyw i zi\u00f3\u0142 prowadzona jest w o\u015bmiu tunelach foliowych. Rolniczka jest przyk\u0142adem beneficjenta dzia\u0142ania \u201eRestrukturyzacja ma\u0142ych gospodarstw\u201d PROW 2014-2020, w ramach kt\u00f3rego zakupi\u0142a minici\u0105gnik o mocy 50 KM do pracy w tunelach i na polu. W gospodarstwie prowadzona jest sprzeda\u017c bezpo\u015brednia produkt\u00f3w oraz przygotowywane s\u0105 paczki dla klient\u00f3w, kt\u00f3rzy zamawiaj\u0105 towar telefonicznie lub przez internet. Raz w tygodniu paczki rozwo\u017cone s\u0105 do odbiorc\u00f3w w Krakowie.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Fot. 7 \u00a0Uprawa mizuny \u2013 musztardowca japo\u0144skiego w gospodarstwie p. M. Chodorowicz.<\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"
\nFot. 8 Z wizyt\u0105 w gospodarstwie pa\u0144stwa Bobak\u00f3w.<\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n

Cz\u0119\u015b\u0107 wyjazdu studyjnego sp\u0119dzili\u015bmy na Podhalu, w najwy\u017cej po\u0142o\u017conej miejscowo\u015bci w Polsce, w Z\u0119bie. Tutaj znajduje si\u0119\u00a0gospodarstwo Pana Boles\u0142awa Bobaka<\/strong>.\u00a0<\/strong>Jest to przyk\u0142ad gospodarstwa, w kt\u00f3rym prowadzony jest ch\u00f3w byd\u0142a mlecznego oraz owiec. W ramach RHD produkowane s\u0105 sery. Tradycje wytwarzania prawdziwych\u00a0ser\u00f3w g\u00f3ralskich<\/strong>\u00a0s\u0105 w rodzinie Bobak\u00f3w kultywowane od wielu pokole\u0144, dlatego tak wielu klient\u00f3w docenia oryginalny smak\u00a0ser\u00f3w bia\u0142ych<\/strong>,\u00a0<\/strong>w\u0119dzonych<\/strong>,\u00a0<\/strong>bryndzy<\/strong>,\u00a0<\/strong>bundza<\/strong>\u00a0czy coraz popularniejszego poza Podhalem\u00a0korbacza<\/strong>, kt\u00f3ry kszta\u0142tem przypomina makaronowe nitki, a historia jego wytwarzania ma ponad dwie\u015bcie lat.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Fot. 9 Serowarnia, tutaj\u00a0 powstaj\u0105 przepyszne, ekologiczne sery.<\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n

Gospodarstwo otrzyma\u0142o\u00a0certyfikat Produkt Lokalny z Ma\u0142opolski<\/strong>\u00a0przyznawany przez\u00a0Fundacj\u0119 Partnerstwo dla \u015arodowiska<\/strong>.<\/strong>\u00a0Przyznanie certyfikatu jest potwierdzeniem, \u017ce w gospodarstwie Pa\u0144stwa Bobak\u00f3w stosuje si\u0119\u00a0ekologiczne metody hodowli zwierz\u0105t<\/strong>\u00a0oraz zlokalizowane jest ono\u00a0na terenie Ma\u0142opolski<\/strong>. Gospodarstwo nale\u017cy do Ma\u0142opolskiego Stowarzyszenia Rolnik\u00f3w Ekologicznych \u201eNatura\u201d. Rodzina zajmuje si\u0119 tak\u017ce eko-agroturystyk\u0105.<\/p>\n

Sery g\u00f3ralskie dost\u0119pne s\u0105 w sprzeda\u017cy bezpo\u015bredniej, zar\u00f3wno w gospodarstwie, jak i na miejscowych targowiskach w Zakopanem i Krakowie na Targu Pietruszkowym oraz Targu Produkt\u00f3w Lokalnych.<\/p>\n

Kolejny punkt programu to wizyta w Centrum Edukacji Przyrodniczej Tatrza\u0144skiego Parku Narodowego w Zakopanem. Podczas spaceru edukacyjnego po o\u015brodku pierwszym punktem zwiedzania by\u0142a \u00a0najwi\u0119ksza w Polsce makieta Tatr \u2013 prezentacji, kt\u00f3ra jest na niej wy\u015bwietlana, towarzyszy\u0142 komentarz lektora. Kolejnym etapem spaceru by\u0142a projekcja \u00a0filmu oraz bardzo realistyczne dioramy, czyli tr\u00f3jwymiarowe makiety przedstawiaj\u0105ce \u0142\u0105k\u0119 i las oraz wp\u0142yw cz\u0142owieka na tatrza\u0144skie ekosystemy. Zdobyli\u015bmy wiedz\u0119 na temat walor\u00f3w przyrodniczych TPN i sposob\u00f3w ich ochrony. Swobodne przemieszczanie si\u0119 zwierz\u0105t \u00a0ma ogromne znaczenie dla zachowania\u00a0bior\u00f3\u017cnorodno\u015bci<\/a>\u00a0obszar\u00f3w chronionych. Bogactwu ro\u015blinno\u015bci odpowiada bogactwo krajobrazowe. TPN otacza obszar\u00a0otuliny<\/a>, na kt\u00f3rym dozwolone s\u0105 niekt\u00f3re formy dzia\u0142alno\u015bci rolniczej i gospodarczej. Pewne przejawy tradycyjnej gospodarki rolnej (wypas owiec, koszenie traw) dozwolone s\u0105 nawet na obszarach pod \u015bcis\u0142\u0105 ochron\u0105, co jest o tyle uzasadnione, \u017ce dzia\u0142alno\u015b\u0107 taka ma tu wielowiekow\u0105 tradycj\u0119, a zaprzestanie jej mo\u017ce spowodowa\u0107 drastyczne zmiany w ekosystemie. Ekologiczne gospodarstwa z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 korzystnie wpisuj\u0105 si\u0119 w ochron\u0119 \u00a0r\u00f3\u017cnorodno\u015bci biologicznej tego regionu.<\/p>\n

Przedostatni dzie\u0144 pobytu w pi\u0119knych stronach wojew\u00f3dztwa ma\u0142opolskiego sp\u0119dzili\u015bmy poznaj\u0105c asortyment i specyfik\u0119 powstawania ekologicznych sok\u00f3w w t\u0142oczni sok\u00f3w Maurera.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Fot. 10 Ekologiczne soki z t\u0142oczni sok\u00f3w Maurera<\/strong><\/p>\n

Z uwagi na form\u0119 tworzenia \u2013 s\u0105 to produkty t\u0142oczone bezpo\u015brednio ze \u015bwie\u017cych owoc\u00f3w, warzyw oraz zi\u00f3\u0142.\u00a0<\/strong>Co istotne, wszystkie sk\u0142adniki, z kt\u00f3rych wykonywane s\u0105 soki ekologiczne pochodz\u0105 z certyfikowanych upraw ekologicznych, a wi\u0119c wolnych do chemii, pestycyd\u00f3w i wszystkich innych, niekorzystnych dla ludzkiego zdrowia substancji. W ka\u017cdym przypadku s\u0105 to soki bez dodatku cukru, zawieraj\u0105ce jedynie cukier naturalnie wyst\u0119puj\u0105cy w warzywach i owocach.<\/p>\n

W bogatej ofercie znajduj\u0105 si\u0119 soki ekologiczne dost\u0119pne zar\u00f3wno w kartonach, jak r\u00f3wnie\u017c i butelkach o r\u00f3\u017cnych rozmiarach. W\u015br\u00f3d sk\u0142adnik\u00f3w, z kt\u00f3rych t\u0142oczone s\u0105 soki, znale\u017a\u0107 mo\u017cna m.in. truskawki, jab\u0142ka, gruszki, \u015bliwki, maliny, czarn\u0105 porzeczk\u0119, marchew, buraczki, rabarbar, pokrzyw\u0119, kwiat czarnego bzu, mi\u0119t\u0119 oraz wiele innych. Mieli\u015bmy okazj\u0119 delektowa\u0107 si\u0119 smakiem tych wyj\u0105tkowych produkt\u00f3w.<\/p>\n

Na zako\u0144czenie pobytu w Ma\u0142opolsce odwiedzili\u015bmy ekologiczne gospodarstwo koziarskie pani Agnieszki Libury w Kobylcu, gmina \u0141apan\u00f3w. Jest to bardzo ciekawe gospodarstwo ekologiczne, kt\u00f3rego w\u0142a\u015bcicielka wr\u0119cz zara\u017ca entuzjazmem i rado\u015bci\u0105 \u017cycia. Z ogromnym zainteresowaniem wys\u0142uchali\u015bmy historii powstania tego miejsca. Gospodarstwo o pow. 10 ha stanowi\u0105: sad aroniowy, ogr\u00f3d warzywny, \u0142\u0105ki, pastwiska i las. Prowadzi hodowl\u0119 zachowawcz\u0105 k\u00f3z karpackich. Obecnie jest ich 60 sztuk. Na bie\u017c\u0105co wsp\u00f3\u0142pracuje Instytutem Ochrony Zasob\u00f3w Genetycznych, pracuj\u0105c nad zachowaniem i odnow\u0105 starej, polskiej rasy k\u00f3z karpackich. Zwierz\u0119ta bior\u0105 udzia\u0142 w wystawach i s\u0105 protoplastami kolejnych stad w Polsce. Z mleka tej rasy powstaj\u0105 sery, a z mi\u0119sa w\u0119dliny i potrawy dla domownik\u00f3w, pracownik\u00f3w oraz go\u015bci. Kuchnia bazuje na produktach ekologicznych z w\u0142asnego gospodarstwa. Przetw\u00f3rstwo odbywa si\u0119 w ramach RHD. Opr\u00f3cz k\u00f3z w gospodarstwie hoduje si\u0119 kr\u00f3liki na mi\u0119so dla pacjent\u00f3w onkologicznych.<\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"
\nFot.11 Zachowawcza rasa k\u00f3z karpackich w Kobylcu.<\/strong><\/p>\n

Dodatkowo w gospodarstwie prowadzona jest dzia\u0142alno\u015b\u0107\u00a0 agroturystyczna \u2013 ca\u0142oroczne domki na drzewach\/ le\u015bne obserwatoria. Pani Agnieszka kocha natur\u0119 i tworzy niepowtarzalny smak i klimat w swoim\u00a0 gospodarstwie. Rolnicy mieli mo\u017cliwo\u015b\u0107 zobaczy\u0107, \u017ce \u00a0w jednym gospodarstwie, \u017ce rolnik mo\u017ce prowadzi\u0107 r\u00f3\u017cne dzia\u0142alno\u015bci pozarolnicze tj. RHD, agroturystyka, zagroda edukacyjna. Jest to przyk\u0142ad innowacyjnego gospodarstwa z ofert\u0105 przygotowan\u0105 pod wymagaj\u0105cego klienta. Z \u017calem opu\u015bcili\u015bmy Kozi Stok, by uda\u0107 si\u0119 w drog\u0119 powrotn\u0105 do domu.<\/p>\n

Wyjazd studyjny rolnik\u00f3w z naszego wojew\u00f3dztwa pozwoli\u0142 znale\u017a\u0107 odpowiedzi na pytania zadawane zar\u00f3wno przez rolnik\u00f3w, kt\u00f3rzy dopiero rozwa\u017caj\u0105 przestawianie gospodarstw na ekologiczny system produkcji, rolnik\u00f3w w okresie konwersji oraz rolnik\u00f3w ekologicznych z wieloletnim do\u015bwiadczeniem. Poznali\u015bmy ciekawe gospodarstwa i przetw\u00f3rnie regionu Ma\u0142opolski. Odwiedzone gospodarstwa pokaza\u0142y, \u017ce przetw\u00f3rstwo surowc\u00f3w z w\u0142asnego gospodarstwa daje szans\u0119 na rozw\u00f3j, co przek\u0142ada si\u0119 na zadowalaj\u0105cy efekt i stabilno\u015b\u0107 finansow\u0105. Inicjatywa wsp\u00f3\u0142pracy z innymi rolnikami ekologicznymi, u\u0142atwia podejmowanie nowych przedsi\u0119wzi\u0119\u0107 i usprawnia funkcjonowanie gospodarstw. Zdobyta wiedza, poznane dobre praktyki i innowacyjne rozwi\u0105zania b\u0119d\u0105 inspiracj\u0105 do dalszych dzia\u0142a\u0144, podejmowania nowych wyzwa\u0144 i inicjatyw. W przysz\u0142o\u015bci przyczyni\u0105 si\u0119 do rozwoju gospodarstw ekologicznych i przetw\u00f3rstwa w wojew\u00f3dztwie kujawsko-pomorskim.<\/p>\n