{"id":25817,"date":"2023-08-08T07:36:31","date_gmt":"2023-08-08T05:36:31","guid":{"rendered":"https:\/\/sir.kpodr.pl\/?p=25817"},"modified":"2023-08-08T07:36:51","modified_gmt":"2023-08-08T05:36:51","slug":"25817","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sir.kpodr.pl\/index.php\/2023\/08\/08\/25817\/","title":{"rendered":""},"content":{"rendered":"

\n\t\"\"\n<\/p>\n

\n\t6 sierpnia, podczas targów Kujawsko-Pomorskie Miodowe Lato, pszczelarze oraz mi\u0142o\u015bnicy pszczelarstwa mieli okazj\u0119 do wzi\u0119cia udzia\u0142u w konferencji plenerowej pod has\u0142em „Gospodarka pasieczna – innowacyjna i w zgodzie z natur\u0105”.<\/strong>\n<\/p>\n

\n\tJak wspomnia\u0142 pierwszy z wyk\u0142adowców – Piotr Szyszko z Prywatnego Centrum Kszta\u0142cenia Zawodowego w Warszawie – w dzisiejszych czasach pszczelarstwo znacz\u0105co ró\u017cni si\u0119 od tego, którego uczyli\u015bmy si\u0119 kilkadziesi\u0105t lat temu. Zmiany, zarówno \u015brodowiskowe, jak i technologiczne, a tak\u017ce wiedza na temat rodzin pszczelich wymaga od pszczelarzy nowego, szerszego spojrzenia na prowadzenie nowoczesnej gospodarki pasiecznej.\n<\/p>\n

\n\tSpojrzenie to powinno by\u0107 dopasowane do czasów, w jakich obecnie \u017cyjemy. Warunkuj\u0105 je znacz\u0105co nast\u0119puj\u0105ce czynniki:\n<\/p>\n

\n\t– Zmiany klimatyczne, obserwowane w ostatnich czasach: bardzo d\u0142ugie i ciep\u0142e jesienie oraz bezmro\u017ane zimy, które maj\u0105 coraz wi\u0119kszy wp\u0142yw na ca\u0142y proces zimowli rodzin.\n<\/p>\n

\n\t– Nasilenie rozprzestrzeniania si\u0119 chorób, szkodników pszczó\u0142, a tak\u017ce nadmierna chemizacja rolnictwa, co wi\u0105\u017ce si\u0119 z os\u0142abieniem ich odporno\u015bci. Niezb\u0119dna jest wi\u0119c wiedza s\u0142u\u017c\u0105ca do utrzymywania tylko i wy\u0142\u0105cznie silnych rodzin, odpowiednio leczonych i odpornych na choroby.\n<\/p>\n

\n\t– Brak wiedzy i szkolenia na temat nowoczesnej gospodarki pasiecznej. Cz\u0119sto mo\u017cemy bowiem obserwowa\u0107, jak m\u0142odzi, nowi adepci w nieodpowiedni sposób zaczynaj\u0105 swoj\u0105 „przygod\u0119 z pszczo\u0142ami”, licz\u0105c na \u0142atwe i przyjemne zaj\u0119cie.\n<\/p>\n

\n\t W dobie wspó\u0142czesnych zmian \u015brodowiskowych pszczelarz powinien  pog\u0142\u0119bia\u0107 swoja wiedz\u0119 teoretyczn\u0105 i praktyczn\u0105, ale równie\u017c by\u0107 menagerem w\u0142asnego gospodarstwa pasiecznego, lekarzem weterynarii, ksi\u0119gowym, pracownikiem konfekcjonowania produktów pszczelich itp. Piotr Szyszko w swoim wyst\u0105pieniu zwróci\u0142 uwag\u0119 na najistotniejsze elementy, na które pszczelarz powinien zwróci\u0107 uwag\u0119 przy prowadzeniu w\u0142asnej pasieki, wskazuj\u0105c konkretne dzia\u0142ania do przeprowadzenia na przestrzeni roku. Przedstawi\u0142 kilka propozycji innowacyjnych rozwi\u0105za\u0144 technologicznych, przyk\u0142ady urz\u0105dze\u0144 do zastosowania w pasiekach wskazuj\u0105c ich wady i zalety. Omówi\u0142 równie\u017c ró\u017cne podej\u015bcia marketingowe, które mo\u017cna przyj\u0105\u0107 do stosowania, co z pewno\u015bci\u0105 pomo\u017ce pszczelarzom w osi\u0105gni\u0119ciu wi\u0119kszych zysków z prowadzonej przez siebie, cz\u0119sto bardziej hobbystycznie ni\u017c towarowo pasieki.\n<\/p>\n

\n\tMgr in\u017c. Piotr Nowotnik z Uniwersytetu Przyrodniczego we Wroc\u0142awiu przedstawi\u0142 wp\u0142yw po\u017cytecznych mikroorganizmów probiotycznych na kondycj\u0119 rodzin pszczelich. Wskaza\u0142, i\u017c rynek pszczelarski nie odpowiada na oczekiwania pszczelarzy w kwestii skutecznej ochrony zdrowia rodzin pszczelich przed wyst\u0105pieniem takich chorób, jak na przyk\u0142ad zgnilec ameryka\u0144ski. Pszczelarze celem ochrony i lepszej asekuracji swoich rodzin pszczelich przed chorobami coraz cz\u0119\u015bciej si\u0119gaj\u0105 po ró\u017cnego rodzaju suplementy i od\u017cywki do pokarmu w formie mieszanek paszowo-uzupe\u0142niaj\u0105cych. Aby skutecznie poprawia\u0107 zdrowotno\u015b\u0107 rodzin pszczelich nale\u017cy przede wszystkim wspiera\u0107 rozwój fizjologicznego mikrobiomu, czyli zespo\u0142u drobnoustrojów bytuj\u0105cych na czerwiu i ca\u0142ej rodzinie pszczelej, który degradowany jest na skutek ró\u017cnych czynników \u015brodowiskowych, a uk\u0142ad pokarmowy pszczó\u0142 staje si\u0119 obci\u0105\u017cony i wyja\u0142owiony. Mikroflora ta jest cz\u0119\u015bci\u0105 ekosystemu mikrobiomu, który znajduje si\u0119 w \u015brodowisku ula i zawiera 6.000 – 8.000 ró\u017cnych szczepów drobnoustrojów. Aby zmniejsza\u0107 presj\u0119 patogenów na natywn\u0105 (rodzim\u0105) mikroflor\u0119 rodzin pszczo\u0142y miodnej warto skorzysta\u0107 z odpowiednich narz\u0119dzi i technik sanityzacyjnych i bioasekuracyjnych. Jednym z nich jest biotyzacja – czyli zaszczepianie (inokulowanie) gniazd rodzin pszczelich poprzez rozprowadzanie preparatów probiotycznych wewn\u0105trz uli w formie oprysku lub polewania uliczek mi\u0119dzyramkowych, b\u0105d\u017a te\u017c podawanych do syropu cukrowego i ciast cukrowych. Mikrobiom rodzin w ten sposób wysyca si\u0119 po\u017cytecznymi mikroorganizmami, takimi jak grzyby czy bakterie, w celu zwi\u0119kszenia odporno\u015bci pszczó\u0142 i tolerancji na stres biotyczny i abiotyczny.\n<\/p>\n

\n\tW rodzinach pszczelich rozwój i wzrost si\u0142y jest \u015bci\u015ble uzale\u017cniony od towarzysz\u0105cych im drobnoustrojów. Probiotyki zatem odnajduj\u0105 zastosowanie w pasiece jako rozwi\u0105zanie profilaktyczne, opieraj\u0105ce si\u0119 na zmniejszeniu presji zgnilca ameryka\u0144skiego, ale te\u017c innych chorób  w rodzinach pszczelich, poprzez wspieranie rozwoju mikrobiomu larw i doros\u0142ych osobników pszczo\u0142y miodnej. Mikrobiom ten konkuruje i blokuje nadmierne namna\u017canie si\u0119 i wytwarzanie endospor patogennych bakterii. W\u0142a\u015bciwo\u015bci te wzmacnia obecno\u015b\u0107 metabolitów bakteryjnych, wydzielanych przez bakterie na skutek ich aktywno\u015bci \u017cyciowej, jak i w procesie fermentacji.\n<\/p>\n

\n\tCiekaw\u0105 form\u0105 aplikowania wyrobów probiotycznych jest zamg\u0142awianie elementów ulowych. Zabiegiem mo\u017cna obejmowa\u0107 teren pasieczyska, poid\u0142a, l\u0105dowiska od strony \u015bcian wylotowych, ale tak\u017ce wn\u0119trza ula (dennice, korpusy, nadstawki, pó\u0142nadstawki, daszki, kraty, przegonki, otwory wylotowe, powa\u0142ki) i plastrów. Jest to wspania\u0142y sposób do zachowania prewencji przed zasiedleniem ula (rójka, odk\u0142ad, pakiet). Takie zabiegi powinny stanowi\u0107 sta\u0142y, nieod\u0142\u0105czny element dobrej praktyki pszczelarskiej i by\u0107 doskona\u0142ym uzupe\u0142nieniem i form\u0105 zachowania bioasekuracji dla certyfikowanych pasiek ekologicznych. Znane jest znaczenie probiotyków w gospodarce pasiecznej. Poprawiaj\u0105 one kondycj\u0119 i wigor os\u0142abionych rodzin pszczelich, wspieraj\u0105 rozwój naturalnego, fizjologicznego mikrobiomu rodzin pszczelich, usprawniaj\u0105 procesy trawienne pszczó\u0142, zwi\u0119kszaj\u0105 przyswajalno\u015b\u0107 sk\u0142adników pokarmowych, w tym bia\u0142ka, indukuj\u0105 intensywne czerwienie u matek pszczelich, stymuluj\u0105 zdrowotno\u015b\u0107 rodzin pszczelich czy nawet niweluj\u0105 skutki zatru\u0107 pokarmowych. S\u0105 to preparaty, które swoim dzia\u0142aniem wspomagaj\u0105 \u017cywienie i od\u017cywianie pszczó\u0142 a przez to poprawiaj\u0105 zdrowotno\u015b\u0107 rodzin pszczelich. W \u015bwietle doniesie\u0144 naukowych probiotyki wspieraj\u0105 trawienie pokarmu i zwi\u0119kszaj\u0105 jego przyswajalno\u015b\u0107. Fenomen trawienny pszczó\u0142 jest osi\u0105gany w\u0142a\u015bnie przez aktywno\u015b\u0107 enzymatyczn\u0105 towarzysz\u0105cej endosymbiotycznej mikroflory. Podwójna gospodarka enzymatyczna zapewnia dobre trawienie, wch\u0142anianie substancji do hemolimfy owadów, co wp\u0142ywa korzystnie na wytwarzanie energii, wzrost i czerwienie. Starsze pszczo\u0142y mog\u0105 charakteryzowa\u0107 si\u0119 ubo\u017csz\u0105 mikroflor\u0105 ni\u017c m\u0142odsze, dlatego wa\u017cne jest zadbanie o zrównowa\u017con\u0105 diet\u0119 pszczó\u0142 na poziomie ca\u0142ej kolonii.\n<\/p>\n

\n\tOrganizm pszczo\u0142y jest nierozerwalnie zwi\u0105zany z wyst\u0119powaniem i aktywno\u015bci\u0105 mikroflory towarzysz\u0105cej, a zw\u0142aszcza po\u017cytecznych mikroorganizmów. Brak biofilmu bakteryjnego uwra\u017cliwia na dzia\u0142anie pestycydów i zwi\u0119ksza przyczepno\u015b\u0107 patogenów. Wiele obserwacji popartych publikacjami naukowymi z ca\u0142ego \u015bwiata buduje most zaufania i nadziei, \u017ce uda si\u0119 pszczelarzom wytworzy\u0107 barier\u0119 i zapor\u0119 mikrobiologiczn\u0105 przed rozwojem niepo\u017c\u0105danej mikroflory w pasiece.\n<\/p>\n

\n\tKolejny prelegent, mgr in\u017c. Sebastian Górecki z Politechniki \u0141ódzkiej zaprezentowa\u0142 temat pt. „Inteligentne ule – nowoczesno\u015b\u0107 jako wsparcie w naturalnym procesie leczenia pszczó\u0142”. W swoim wyst\u0105pieniu skupi\u0142 si\u0119 na wprowadzeniu nowoczesnych technologii do pszczelarstwa, aby wspomóc naturalne procesy leczenia pszczó\u0142. Zaprezentowa\u0142 rozwi\u0105zania oparte na inteligentnych ulach, które mog\u0105 stanowi\u0107 nowatorskie wsparcie dla pszczó\u0142 w procesie naturalnego leczenia. Technologie jakie zosta\u0142y zastosowane w projektowanym przez niego inteligentnym ulu maj\u0105 na celu monitorowanie zdrowia pszczó\u0142 oraz poziomu populacji i \u015brodowiska, w jakim \u017cyj\u0105. Zastosowanie inteligentnych uli niesie ze sob\u0105 wiele korzy\u015bci. Wspomagaj\u0105 one wczesne wykrywanie problemów zdrowotnych w ulu, co pozwala na szybk\u0105 reakcj\u0119 pszczelarza i unikni\u0119cie potencjalnych masowych strat. Dzi\u0119ki monitorowaniu parametrów \u015brodowiskowych, takich jak temperatura i wilgotno\u015b\u0107, pszczelarze mog\u0105 lepiej dostosowa\u0107 swoje dzia\u0142ania do warunków naturalnych, co wp\u0142ywa na zdrowsze i bardziej efektywne kolonie pszczó\u0142. W\u0142\u0105czenie nowoczesnych technologii, takich jak inteligentne ule, w gospodark\u0119 pasieczn\u0105 mo\u017ce przyczyni\u0107 si\u0119 do ochrony pszczó\u0142 i zapewnienia zgodno\u015bci z natur\u0105. Dzi\u0119ki takim innowacyjnym rozwi\u0105zaniom pszczelarze maj\u0105 szans\u0119 na zrównowa\u017cone i efektywne prowadzenie swojej dzia\u0142alno\u015bci, co ma kluczowe znaczenie dla zachowania zdrowia ekosystemów i rolnictwa opartego na zapylaniu przez te niezast\u0105pione owady.\n<\/p>\n

\n\tOstatnia cz\u0119\u015b\u0107 konferencji po\u015bwi\u0119cona by\u0142a tzw. pastwiskom pszczelim. Wyk\u0142ad na temat  drzew i krzewów szczególnie przydatnych do ich wzbogacenia zaprezentowa\u0142 in\u017c. Wojciech Kotlicki z Centrum Kszta\u0142cenia Ustawicznego w Wyszkowie.  Pastwiskiem pszczelim nazywamy ogó\u0142 ro\u015blin po\u017cytkowych rosn\u0105cych dziko lub uprawianych w promieniu lotu pszczó\u0142 z danego pasieczyska. Oszacowanie jego zasobno\u015bci oraz mo\u017cliwo\u015bci jego wykorzystania jest jednym z zasadniczych, a zarazem najtrudniejszych zada\u0144 pszczelarza. Sprawne przeprowadzenie jego oceny wymaga przede wszystkim wiedzy z zakresu botaniki pszczelarskiej, ale równie\u017c ekologii, biologii rodziny pszczelej oraz gospodarki pasiecznej. Podstaw\u0105 do przeprowadzenia oceny zasobno\u015bci pastwiska pszczelego jest oszacowanie sk\u0142adu gatunkowego poszczególnych ro\u015blin miododajnych oraz zajmowanej przez nie powierzchni w promieniu okre\u015blonym d\u0142ugo\u015bci\u0105 produktywnej odleg\u0142o\u015bci lotu. Odleg\u0142o\u015b\u0107 ta to od 1 km w rejonach o bogatych po\u017cytkach i wysokim napszczeleniu do 2 km w okolicach o s\u0142abych po\u017cytkach. Na ogó\u0142  jednak przyjmuje si\u0119 odleg\u0142o\u015b\u0107 1,5 km od pasieki, a wi\u0119c wyznaczaj\u0105c\u0105 obszar o powierzchni ok. 700 hektarów. \u0179ród\u0142a po\u017cytku znajduj\u0105ce si\u0119 w wi\u0119kszej odleg\u0142o\u015bci od pasieki maj\u0105 drugorz\u0119dne znaczenie. Du\u017ce znaczenie w ocenie pastwiska pszczelego ma równie\u017c napszczelenie terenu, a wi\u0119c obecno\u015b\u0107 i wielko\u015b\u0107 innych pasiek w okolicy.\n<\/p>\n

\n\tSzacuj\u0105c  zasobno\u015b\u0107 pastwiska pszczelego  i porównuj\u0105c j\u0105 z zapotrzebowaniem na wzi\u0105tek naszych rodzin pszczelich, nale\u017cy mie\u0107 na uwadze, \u017ce w warunkach przyrodniczych Polski pszczo\u0142y s\u0105 w stanie zebra\u0107 50-60% dost\u0119pnego na danym terenie nektaru. Reszt\u0119 pobieraj\u0105 inne owady, wyp\u0142ukuje go deszcz, jest niedost\u0119pny z powodu z\u0142ej pogody itp. Po przeanalizowaniu stanu po\u017cytków w zdecydowanej wi\u0119kszo\u015bci okolic Polski mo\u017cna doj\u015b\u0107 do wniosku, \u017ce ich stan niemal nigdy nie jest w pe\u0142ni optymalny, nawet je\u017celi podstaw\u0105 do decyzji o liczbie rodzin ustawionych w okolicznych pasiekach by\u0142y prawid\u0142owo wykonane  szacunki i obliczenia maj\u0105ce zapewni\u0107  optymalne wykorzystanie po\u017cytków g\u0142ównych przez pszczo\u0142y. Jest tak dlatego, \u017ce w idealnej sytuacji rosn\u0105ce w zasi\u0119gu lotu ro\u015bliny powinny zapewni\u0107, poza obfitymi zbiorami miodu towarowego, równie\u017c ci\u0105g\u0142y po\u017cytek rozwojowy w pozosta\u0142ych okresach, zw\u0142aszcza wczesn\u0105 wiosn\u0105 w czasie intensywnego rozwoju rodzin pszczelich, oraz w drugiej po\u0142owie lata, w czasie wychowu pokolenia zimowego, ale tak\u017ce na prze\u0142omie lata i jesieni , tak by pszczo\u0142y w ostatnie ciep\u0142e dni mog\u0142y nazbiera\u0107 nieco \u015bwie\u017cego py\u0142ku. Co bardzo wa\u017cne, przez ca\u0142y sezon \u017aród\u0142a po\u017cytku powinny by\u0107  zró\u017cnicowane, tak by pszczo\u0142y mia\u0142y mo\u017cliwo\u015b\u0107 pozyskiwa\u0107 warto\u015bciowy py\u0142ek z ró\u017cnych gatunków ro\u015blin jednocze\u015bnie. Jak wiadomo, nieurozmaicona dieta py\u0142kowa jest jednym z czynników które najfatalniej wp\u0142ywaj\u0105 na odporno\u015b\u0107 i kondycj\u0119 pszczó\u0142.\n<\/p>\n

\n\t Idealne warunki po\u017cytkowe to takie, dzi\u0119ki którym pszczelarz nie musia\u0142by stymulowa\u0107 wiosennego rozwoju, podawa\u0107 suplementów, podkarmia\u0107 na si\u0142\u0119 latem, martwi\u0107 si\u0119 o rabunki i odpowiedni\u0105 ilo\u015b\u0107 pierzgi w gniazdach przed zim\u0105. Móg\u0142by wówczas osi\u0105gn\u0105\u0107 bardzo dobre wyniki produkcyjne i jednocze\u015bnie zachowa\u0107 wysoki poziom dobrostanu. Jest to stan niezwykle trudny, a w wielu sytuacjach po prostu niemo\u017cliwym do osi\u0105gni\u0119cia. Nie oznacza to jednak, \u017ce do idea\u0142u nie nale\u017cy stale i z uporem d\u0105\u017cy\u0107. Wojciech Kotlicki wskaza\u0142 warto\u015bciowe dla pszczó\u0142 miodnych gatunki drzew i krzewów wzbogacaj\u0105cych pastwisko pszczele. Ro\u015bliny zielne s\u0105 najcz\u0119\u015bciej mniej trwa\u0142e i trudniejsze do wprowadzenia do krajobrazu). Z kolei przy dobrze przemy\u015blanej i przeprowadzonej akcji nasadzeniowej drzew i krzewów miododajnych mog\u0105 one s\u0142u\u017cy\u0107 pszczelarzom, pszczo\u0142om i innym organizmom przez dziesi\u0105tki, a mo\u017ce nawet przez setki lat.\n<\/p>\n

\n\tMy\u015bl\u0119, \u017ce wyk\u0142ady zaprezentowane w Zarzeczewie z pewno\u015bci\u0105 dopomog\u0105 pszczelarzom w prowadzeniu gospodarki pasiecznej z wykorzystaniem innowacji, a jednocze\u015bnie w taki sposób, aby by\u0142a ona przyjazna \u015brodowisku i zgodna z natur\u0105.\n<\/p>\n

\n\t \n<\/p>\n

\n\tAnna Dykczy\u0144ska, KPODR<\/em>\n<\/p>\n

\n\tW artykule wykorzystano materia\u0142y udost\u0119pnione przez wyk\u0142adowców.
\n\tPrezentacja4-Kotlicki-Drzewa i krzewy 06.08.23<\/span><\/a>
\n\tPrezentacja3-S.Górecki<\/span><\/a>
\n\tPrezentacja2-P.Nowotnik – 06.08.2023<\/span><\/a>
\n\tPrezentacja1-Szyszko<\/span><\/a><\/em><\/strong>\n<\/p>\n